Szaty liturgiczne w innych obrządkach – bizantyjski, koptyjski, ormiański

Kościół katolicki nie jest monolitem – istnieje w wielu obrządkach, z których każdy ma własne tradycje liturgiczne i szaty. Najbardziej znany jest obrządek bizantyjski, ale są też koptyjski, ormiański, syryjski i inne. W tym artykule przyglądamy się szatom liturgicznym w różnych obrządkach wschodnich.

Obrządek bizantyjski

W obrządku bizantyjskim (greckokatolickim i prawosławnym) szaty liturgiczne znacznie różnią się od łacińskich. Główną szatą kapłana jest sticharion – odpowiednik alby, długa szata sięgająca do stóp. Na sticharion kapłan zakłada epitrachelion – odpowiednik stuły, szeroki pas haftowany, noszony na szyi. Kolejną szatą jest felonion – obszerny ornat, podobny do gotyckiego, często bogato haftowany. Wokół pasa kapłan przewiązuje się pasem – zozą.

Charakterystyczną cechą szat bizantyjskich jest bogactwo zdobień i symboliki. Hafty często przedstawiają sceny biblijne, wizerunki Chrystusa i świętych. Kolory szat zmieniają się zgodnie z kalendarzem liturgicznym, ale paleta barw jest szersza niż w rycie rzymskim – występują także brąz, granat i fiolet w różnych odcieniach.

Obrządek koptyjski

W obrządku koptyjskim (egipskim) kapłan zakłada tunikę – długą, białą szatę, podobną do alby. Na nią nakłada stułę – wąski pas haftowany, noszony na szyi. Ornat koptyjski – burnus – jest obszerny, często w kolorze białym lub złotym. Charakterystycznym elementem jest nakrycie głowy – turban lub kaptur.

Obrządek ormiański

W obrządku ormiańskim kapłan zakłada albę, stułę i ornat, podobnie jak w rycie rzymskim, ale z pewnymi różnicami. Ornat ormiański – szata wierzchnia – jest często otwarty z przodu i bogato haftowany. Charakterystycznym elementem jest tiara – nakrycie głowy kapłana.

Podsumowanie

Różnorodność szat liturgicznych w obrządkach wschodnich jest świadectwem bogactwa tradycji Kościoła. Mimo różnic w formie, wszystkie szaty służą temu samemu celowi – oddaniu czci Bogu i podkreśleniu godności liturgii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy katolik może uczestniczyć w liturgii bizantyjskiej?

Tak, katolicy obrządku łacińskiego mogą uczestniczyć w liturgii bizantyjskiej, a nawet przyjąć w niej Komunię Świętą.

Czym różni się felonion od ornatu łacińskiego?

Felonion jest obszerniejszy, często bogato haftowany na całej powierzchni. W przeciwieństwie do ornatu łacińskiego nie ma wycięć na ręce – kapłan podnosi jego brzegi, aby uwolnić ręce.

Czy szaty w obrządku bizantyjskim mają kolory liturgiczne?

Tak, choć paleta barw jest szersza niż w rycie rzymskim. Występują kolory: biały, czerwony, zielony, fioletowy, brązowy, granatowy i złoty.